Nieuwsbrief nr. 33, februari  2017

 

Personalia
-  Drs. Henk Dessens, directeur Collecties van het Nederlands Scheepvaartmuseum te Amsterdam, is wegens zijn aanstaande pensionering in januari teruggetreden als lid van de Raad van Advies. Het bestuur dankt de heer Dessens voor de prettige samenwerking en diens inbreng tijdens en buiten de jaarlijkse gezamenlijke bijeenkomsten en wenst hem en zijn echtgenote een prettige nieuwe levensfase toe.
-  Ons lid van de Raad van Advies Dr. Hanno Brand, bestjoerder van de Fryske Akademie in Leeuwarden, is per 1 februari 2017 benoemd tot bijzonder hoogleraar Fryslân in de handelsnetwerken van pre-industrieel Europa (100-1800) aan de Faculteit der Letteren van de Rijksuniversiteit Groningen. Het bestuur feliciteert de heer Brand met deze eervolle benoeming.
-  Dr. Jur Leinenga, maritiem historicus, is bereid gevonden per eind 2017 het secretariaat van Marhisdata over te nemen van Ger Mulder. Jur, een bekende in de maritiem-historische wereld, volgt inmiddels een ‘inburgeringstraject’ om ook de binnenkant van Marhisdata te leren kennen.

Vernieuwing website en database
Dankzij een financiële toezegging van het Prins Bernhard Cultuurfonds kon een begin worden gemaakt met het ontwerpen en bouwen van een nieuwe database en website. De eerste fase zal de technische vernieuwing van de database betreffen, waarbij uiteraard bestaande wensen worden meegenomen. Marhisdata zal in de loop van februari de specificaties moeten aanleveren bij onze systeembouwer. Daarna volgt de totale vernieuwing van de website en hij hoopt in het derde kwartaal van dit jaar een eerste versie te kunnen tonen. Na de testfase zullen de nieuwe database en website medio 2018 gereed en operationeel moeten zijn in verband met de eisen van het PBCF.

Jaarverslag 2016
Onze penningmeester Bas de Haan heeft onlangs de financiële bescheiden over het boekjaar 2016 bij onze accountant Steens & Partners ingeleverd. Vanwege de relatief hoge druk- en portikosten heeft het bestuur besloten in dit digitale tijdperk het Jaarbericht niet meer te printen maar in PDF via de e-mail te distribueren.

 Research
-  Voor zover als dat vanwege de beschikbaarheid van materiaal mogelijk is, is de invoer in de database van fase 2 (vaste scheepsgegevens) vrijwel voltooid over de perioden 1813-1823 en 1840-1868. Matches zijn gezocht tussen enerzijds de reeds eerder ingevoerde zeebrieven en anderzijds de bijlbrieven en/of de eerste cedulen (eigendomsbewijzen). De zo gevonden aanvullende gegevens zijn in de database ingevoerd. De periode 1824-1839 was reeds eerder op eenzelfde wijze verwerkt. Van het laatste gedeelte van de 19e eeuw, 1869-1900, ontbreken nog enkele jaargangen zeebrief, maar kunnen we tot 1875 gebruik maken van de opgaven aan de koning. Van de laatste zeebrieven blijkt de kwaliteit helaas beduidend minder, waarbij o.a. de naam van de kapitein ontbreekt, en die van de boekhouder/reder is vervangen door een tussenpersoon. Om dit manco op te vangen worden momenteel de gegevens van secundaire bronnen ingevoerd, zodat we tezamen toch een redelijk overzicht kunnen bereiken.
-  Christine Langerhorst wordt thans opgeleid om na fase 2 nu de biografie van een schip in de database te zetten. We hebben enkele tientallen bestanden gereed die zijn uitgezocht en gecontroleerd.
-  Door een wijziging van de wetgeving zijn de bijlbrieven en notariële akten na 1873 niet meer in archieven bijeen gebracht en moet elke notaris in welke kleine plaats dan ook op voor ons belangrijke documenten worden gescreend, een zeer omvangrijke klus. Begrijpelijk dat we voorlopig bezig zijn vooral het lage fruit te plukken.
-  In de Groninger Archieven wordt gestaag verder gewerkt om standplaatsen van enkele ‘natte’ notarissen te controleren op voor ons interessant materiaal, dat wordt gefotografeerd en vervolgens in Word gezet.

 Maritieme Kronieken
In december werd kroniek jaargang 1843 uitgegeven, 368 pagina’s groot. Daarmee werd een ruim tien jaar geleden opgezet project voltooid, namelijk de periode 1813 t/m 1909 dekken met maritieme informatie verkregen uit alle mogelijke kranten, tijdschriften, enz. Hier en daar wordt nog gewerkt aan kwantitatieve verbetering, terwijl met minder inzet wordt voortgegaan met de 20e eeuw. Met uitzondering van 1914, waaraan wordt gewerkt, zijn hiervan de jaargangen 1910-1915 reeds beschikbaar. Het totaal aantal pagina’s bedraagt 22.894, waarvan 21.578 over 1813-1909. In maart a.s. zullen de daarvoor in aanmerking komende jaargangen worden ververst met vooral veel correcties op namen van schepen en schippers, daartoe in staat gesteld doordat we over betere bronnen beschikken dan destijds de redacties van de kranten.
Het aantal bronnen waaruit vanaf 1813 gegevens zijn getrokken bedraagt 161, het aantal uit de daarvóór liggende tijd is 31.

Meppel
Onze jaarlijkse bijeenkomst van medewerkers zal ook dit jaar weer in Meppel worden gehouden, en wel op zaterdag 21 oktober. We krijgen opnieuw een zeer interessante spreker in de persoon van ons lid van de Raad van Advies, mevr. dr. Anita van Dissel, lector Maritieme Geschiedenis aan de Universiteit Leiden. Noteert u deze datum al vast?

Interessante schepen
Onlangs zijn twee interessante schepen inclusief biografie in de database ingevoerd die de moeite waard zijn om nader bekeken te worden, namelijk IDnr. 16674 s.s. SVERIGE / WALDEMAR / VALDEMAR / PALLAS / ANNA 1840-1887. Begonnen als stoomschip bedoeld voor het postverkeer tussen Gothenburg en Engeland, in 1866 van de sloop gered en verbouwd tot driemast schoener, om in september 1887 als de Nederlandse ANNA in de Noordzee op een wrak te stoten en te zinken. IDnr. 13167 brigantijn AUFGEHENDE SONNE / SOLEIL LEVANT / RIJZENDE ZON / VICTOR / CONSTANT 1785 – 1844.
In beide gevallen was assistentie van Duitse en Belgische collega’s onontbeerlijk.
Het op de website intikken van het IDnr. in plaats van een scheepsnaam volstaat om onmiddellijk bij het juiste schip te komen.

Ger Mulder, secretaris

 

Maritieme Kroniek 1914

De Kroniek 1914, 276 pagina’s groot, is thans op deze site beschikbaar.